Cerkiew na Borowiskach

Borowiska, to jedno z najbardziej tajemniczych miejsc w okolicy Augustowa. Na uroczysku tym znajduje się prawosławny cmentarz, który swoim układem przypomina starożytne grodzisko. Inżynier Borysław Rudkowski pisał niegdyś, iż ludzie zamieszkiwali to miejsce już od V wieku naszej ery. Piaszczysty, okopany rowem pagórek wznosi się na 158 metrów n.p.m. Schodzi on w dolinę, w której ze źródła wypływa rzeka Lubka - dopływ rzeki Białej. Pierwotnie miała się tu znajdować osada o charakterze obronnym, a mogło ono zajmować obszar późniejszego cmentarza. Ze źródłem zaś związana jest następująca legenda: Dawno temu za wioską, a nazywają ludzie to miejsce Za bołotom, wystąpiła spod ziemi woda. To było coś znacznie więcej niż źródło. Wody wystąpiło tak wiele, że podeszła ona pod wieś i zaczęła ją zatapiać. Ludzie ratowali się przed wodą jak mogli. Przynosili w to miejsce, z którego wypływała woda poduszki, len, wełnę i inne rzeczy, które mogły by powstrzymać tego "pławuna". Lecz to nic nie pomogło. Wówczas ludzie zrobili tak. Znaleźli ogromny kamień i zaprzęgli do niego sześć par wołów. Woły ledwie dociągnęły kamień w to miejsce, ale w końcu udało się kamieniem zawalić to wielkie źródło i woda przestała zalewać wieś. Przez jakiś czas kamień ten był widoczny, ale później stopniowo zapadł się pod ziemię. Ludowa tradycja mówi, iż dawno temu na Borowiskach stała cerkiew prawosławna. Mała ona zostać spalona. Inna wersja brzmi, iż miała ona zostać przeniesiona na cmentarz pod Strykami, gdzie stoi do tej pory. I to jest najbardziej prawdopodobne. Źródła historyczne z 1816 roku wspominają o cmentarzu prawosławnym koło Augustowa, najprawdopodobniej na Borowiskach i o cerkwi, która byłą na nim nielegalnie wybudowana przez uniatów.

Pod koniec lat 80-tych XX wieku z inicjatywy inż.. B. Rudkowskiego powstała koncepcja budowy kapliczki na krynicy, Bóg jednak natchną Augustowian, aby na starym cmentarzu wybudować cerkiew. Pierwsza liturgia odbyła się tutaj 22 czerwca 1992 roku. Cerkiew została wyświęcona w cześć św. Męczennika Pantelejmona, który od dawna był w Augustowie szczególnie szanowany. Święto patrona przypada na 9 września.